وزن کوله پشتی کوهنوردی

وزن کوله پشتی کوهنوردی یکی از مهم‌ترین فاکتورهایی است که مشخص می‌کند شما از سفر خود رضایت دارید با هر قدم، آرزوی تمام شدن برنامه را می‌کنید. در کوهستان هر گرم باری که بر دوش می‌کشید، چندین برابر وزن واقعی خود به بدن شما فشار وارد می‌کند. مدیریت این وزن، یک ضرورت برای حفظ ایمنی و پیشگیری از آسیب‌های مزمن به زانو و ستون فقرات است.

وقتی وزن کوله پشتی کوهنوردی از حد توان شما فراتر برود، تعادل بدنتان به هم می‌خورد و سرعت واکنش شما در عبور از معابر سنگی کاهش می‌یابد. در این مقاله، می‌خواهیم یاد بگیریم که چطور با مدیریت صحیح بار، بدون فدا کردن ایمنی، سبک‌تر و هوشمندانه‌تر صعود کنیم.

وزن استاندارد کوله پشتی کوهنوردی چقدر است؟

یکی از طلایی‌ترین قوانینی که در دنیای کوهستان وجود دارد، تناسب میان وزن بار و وزن بدن کوهنورد است. متخصصان ارگونومی و مربیان کوهنوردی معتقدند که حتی اگر از قوی‌ترین کوله کوهنوردی بازار هم استفاده کنید، بدن شما ظرفیت محدودی برای تحمل فشار در شیب‌های تند دارد و بهتر است طبق جدول زیر عمل کنید:

البته این درصدها وحی منزل نیستند اما نادیده گرفتن آن‌ها باعث می‌شود در میانه مسیر، شانه‌هایتان شروع به سوزش کند و مرکز ثقل بدنتان به عقب کشیده شود. به یاد داشته باشید که وزن استاندارد کوله پشتی کوهنوردی شامل تمام وسایل، آب و غذای شماست، پس در چیدن هر قطعه از تجهیزات، باید سخت‌گیر باشید.

وزن کوله پشتی کوهنوردی مناسب چقدر باید باشد؟

وزن کوله تابع مستقیمی از زمان برنامه و شرایط اقلیمی است. شما نمی‌توانید با همان باری که به تپه‌های اطراف شهر می‌روید، راهی صعود دماوند شوید. تجهیزات ایمنی و رفاهی در هر برنامه، وزن پایه کوله را تغییر می‌دهند. در زیر گفتیم که وزن کوله پشتی کوهنوردی مطابق با برنامه‌های مختلف باید چقدر باشد.

• برنامه‌های یک‌روزه و قله‌نوردی‌های سرعتی: در این صعودها، وزن کوله شما باید بین 5 تا 9 کیلوگرم باشد. این وزن شامل 2 لیتر آب، نهار، یک لایه لباس گرم، بادگیر و کیت کمک‌های اولیه است.
• برنامه‌های چندروزه و شب‌مانی (کمپینگ): وقتی پای کیسه‌خواب، چادر و اجاق‌گاز به میان می‌آید، وزن به شدت بالا می‌رود. در این شرایط، وزن کوله باید حدود 12 تا 17 کیلوگرم باشد.
• صعودهای زمستانه و ارتفاعات بلند: برای این صعودها، وسائلی مانند کیسه خواب حجیم، تبر یخ، کرامپون و غیره وزن کوله را به 18 تا 25 کیلوگرم می‌رسانند. حمل این وزن نیاز به تمرینات بدنسازی کوهنوردی پیشین دارد.
• برنامه‌های هیمالیانوردی و اکسپدیشن: در صعودهای طولانی که نیاز به برقراری چندین کمپ است، گاهی وزن کوله‌ها از 25 کیلوگرم هم فراتر می‌رود. در این شرایط، استفاده از باربر یا تقسیم بار در چند مرحله، تنها راه زنده ماندن زانوهاست.

چه عواملی باعث افزایش وزن کوله پشتی کوهنوردی می‌شود؟

بسیاری از کوهنوردان وقتی کوله خود را روی ترازو می‌گذارند، از عدد نمایش داده شده شوکه می‌شوند. واقعیت این است که سنگینی کوله همیشه مربوط به وسایل بزرگ نیست بلکه تجمع اندک‌ها است که وزن را بالا می‌برد. شناسایی عواملی که باعث بالا رفتن وزن کوله پشتی کوهنوردی می‌شوند، اولین گام برای اصلاح سبک چیدمان است. این عوامل عبارت‌اند از: 

• برآورد اشتباه حجم آب و غذا: حمل آب بیش از حد در مسیری که چشمه دارد، یا بردن مواد غذایی کنسروی و سنگین به جای غذاهای خشک و پرکالری
• وسواس در تجهیزات اضافی: بردن چندین لایه لباس مشابه، کیت‌های ابزار حجیم که هرگز استفاده نمی‌شوند و وسایل الکترونیکی سنگین (مثل پاوربانک‌های بزرگ)
• انتخاب کوله با لیتر بالاتر از نیاز: وقتی یک کوله 75 لیتری را برای برنامه یک‌روزه انتخاب می‌کنید، ناخودآگاه تمایل پیدا می‌کنید فضاهای خالی آن را با وسایل غیرضروری پر کنید
• ابزارهای فنی غیرمرتبط: حمل طناب، هارنس یا کرامپون در مسیری که نیازی به چالش فنی ندارد، فقط باعث هدررفت انرژی شما می‌شود

چطور وزن کوله پشتی کوهنوردی را کاهش دهیم؟

کاهش وزن بار به معنای حذف لوازم حیاتی نیست بلکه به معنای هوشمندانه‌تر انتخاب کردن است. برای کاهش وزن کوله، راهکارهای زیر را امتحان کنید:

• قانون شاید را حذف کنید: اگر وسیله‌ای برمی‌دارید و با خود می‌گویید شاید لازم شود، بهتر است آن را از کوله خارج کنید (به جز کیت بقا و کمک‌های اولیه)
• مدیریت هوشمند غذا: از غذاهای خشک‌شده استفاده کنید. این غذاها با حذف آب، وزن بسیار کمی دارند و در مقصد با کمی آب جوش آماده می‌شوند.
• تجهیزات چندکاره: از وسایلی استفاده کنید که چند نقش را ایفا می‌کنند. مثلاً باتوم کوهنوردی که می‌تواند ستون چادر یا سایه‌بان شما هم باشد.
• فشرده‌سازی و بسته‌بندی: استفاده از کیسه‌های پارچه‌ای سبک برای دسته‌بندی لوازم نه‌تنها نظم می‌دهد، بلکه با حذف جعبه‌ها و بسته‌بندی‌های اصلی لوازم، وزن را کاهش می‌دهد.
• جایگزینی تجهیزات اولترا لایت: اگر بودجه اجازه می‌دهد، به مرور تجهیزات قدیمی را با نسخه‌های سبک‌تر (مثل کیسه‌خواب پر به جای الیاف) جایگزین کنید.

توجه داشته باشید که وزن خود کوله هم مهم است و باید به استاندارد‌های آن هم توجه کنید. ما قبلاً در مقاله راهنمای خرید کوله کوهنوردی هم در مورد وزن کوله صحبت کردیم که برای اطلاعات بیشتر، پیشنهاد می‌کنیم آن را هم مطالعه کنید.

چیدمان صحیح چگونه روی وزن کوله پشتی کوهنوردی اثر می‌گذارد؟

دو کوله با وزن یکسان، بسته به نحوه چیدمان می‌توانند فشار کاملاً متفاوتی به بدن وارد کنند. برای اینکه بار روی دوشتان سنگینی نکند، اصول چیدمان کوله کوهنوردی را رعایت کنید:

• وسایل سبک در کف کوله: لوازمی مثل کیسه‌خواب که حجم زیاد اما وزن کمی دارند را در انتها قرار دهید.
• سنگین‌ترین‌ها در نزدیک‌ترین نقطه به کمر: وسایلی مثل کیسه آب، موادغذایی سنگین و تجهیزات فنی باید دقیقاً در مرکز و چسبیده به پنل پشتی کوله باشند تا از لنگر انداختن بار جلوگیری شود.
• وسایل متوسط در قسمت‌های بیرونی: پوشاک و لایه‌های اضافه را دور تا دور وسایل سنگین بچینید تا از تکان خوردن آن‌ها جلوگیری کنند.
• دسترسی‌های سریع در کلاهک: لوازم ضروری مثل هدلامپ یا نقشه را در بالاترین بخش بگذارید تا برای پیدا کردن آن‌ها تعادل کوله را به هم نریزید.

مقایسه وزن کوله‌های سبک، نیمه‌سنگین و حرفه‌ای

کوله‌های کوهنوردی به خاطر تفاوت ساختار، نوع سیستم تعلیق، ضخامت پارچه و فریم‌های داخلی وزن‌های متفاوتی دارند. در جدول زیر، تفاوت وزن خالص (خالی) انواع کوله‌ها را مشاهده می‌کنید:

انتخاب هوشمندانه به این معناست که اگر قرار است 10 کیلوگرم بار حمل کنید، نباید به سراغ کوله حرفه‌ای و سنگین‌وزن بروید چون بیهوده 2 کیلوگرم به وزن کوله پشتی کوهنوردی خود اضافه کردید.

وزن کوله پشتی کوهنوردی در برنامه‌های مختلف

برای درک بهتر، بیایید سه سناریوی واقعی را با هم مرور کنیم. این اعداد بر اساس میانگین تجهیزات استاندارد برآورد شده‌اند:

• سناریوی اول - قله‌نوردی یک‌روزه (مثلاً قله کلکچال): در این برنامه شما به چادر و کیسه‌خواب نیاز ندارید. یک کوله شامل ۲ لیتر آب، تنقلات، یک جفت باتوم و یک کت بادگیر، وزنی حدود 5 تا 7 کیلوگرم خواهد داشت و برای این برنامه ایدئال است.
• سناریوی دوم - پیمایش دوروزه با شب‌مانی (مثلاً دشت لار): اینجا وسایل کمپینگ اضافه می‌شوند. با احتساب چادر دونفره، کیسه‌خواب، زیرانداز و غذای دو روز، وزن کوله شما به 12 تا 15 کیلوگرم می‌رسد. در این سناریو، تنظیم درست بندهای کوله حیاتی است.
• سناریوی سوم - صعود زمستانه (مثلاً قله الوند): به دلیل حجم بالای پوشاک پر، کرامپون، فلاسک آب گرم و سوخت بیشتر برای پخت‌وپز، وزن کوله به‌راحتی از 18 کیلوگرم عبور می‌کند. در این شرایط، سنگینی بار کاملاً حس می‌شود و آمادگی جسمانی حرف اول را می‌زند.

جمع‌بندی و پیشنهاد بهترین انتخاب بر اساس نیاز کوهنورد

مدیریت وزن کوله پشتی کوهنوردی مهارتی است که با تجربه به دست می‌آید. به یاد داشته باشید که هیچ فرمول ثابتی برای همه وجود ندارد. بهترین وزن، میزانی است که برای بدن شما به‌راحتی قابل تحمل باشد. توصیه نهایی ما این است که همیشه قبل از برنامه، کوله خود را با ترازو وزن کنید و سعی کنید با جایگزینی تجهیزات چندکاره، وزن را به زیر 20 درصد وزن بدن خود برسانید.